بر اساس برخی روایات و تحلیلهای تاریخی-دینی، به دو کتاب از منابع یهودی اشاره میشود که ادعا میشود در آنها واقعه عاشورا پیشگویی شده است. با این حال، این تفاسیر عمدتاً توسط مفسران مسلمان (بهویژه شیعه) ارائه شده و در میان یهودیان یا مورخان دانشگاهی پذیرفته نشده است. دو منبع اصلی که معمولاً به آنها اشاره میشود عبارتاند از:
۱. کتاب ارمیای نبی (از کتب عهد عتیق/تورات)
در فصل ۴۶ این کتاب، پیشگویی درباره نبردی در کنار رود فرات وجود دارد. عبارت «خداوند در سرزمین شمالی، نزدیک رود فرات قربانی خواهد کرد» (Jeremiah 46:10) توسط برخی مفسران به واقعه کربلا تعبیر شده است. به این ترتیب که کربلا در نزدیکی فرات واقع شده و امام حسین (ع) به عنوان «قربانی بزرگ» در این نبرد به شهادت رسید.۲. کتاب «نبوئت هیلد» (پیشگویی کودک)
این کتاب که با نام «وحی کودک» یا «کتاب مخفی یهود» نیز شناخته میشود، به یک کودک یهودی به نام «نحمان خاطوفا» (Nahman Khatufa) نسبت داده میشود. گفته میشود این کتاب حدود ۷۰ سال پیش از بعثت پیامبر اسلام (ص) نوشته شده است. در توضیحات این کتاب در منابع فارسی تصریح شده که «اشاره صریح به واقعه کربلا و قطع دستان حضرت عباس» دارد. این کتاب به دلیل محتوای بحثبرانگیزش، قرنها توسط علمای یهود مخفی نگه داشته میشد.یهودیان چگونه از این واقعه آگاه بودند؟
پاسخ به این سؤال به نظریه «وحی و الهام الهی» بازمیگردد. باور بر این است که این پیشگوییها به یکی از دو طریق زیر به دست یهودیان رسیده است:- از طریق انبیای بنیاسرائیل: این دیدگاه معتقد است که واقعه عاشورا از طریق وحی به پیامبرانی مانند ارمیا (Jeremiah) گفته شده و در کتابهای آسمانی ثبت شده است.
- الهام به یک کودک (نحمان خاطوفا): بر اساس افسانهها، نحمان خاطوفا در بدو تولد صحبت کرد و پس از ۱۲ سال خاموشی، وقایع آینده از جمله ظهور پیامبر اسلام و واقعه عاشورا را با زبانی رمزآلود پیشگویی کرد. سخنان او جمعآوری و به کتاب «نبوئت هیلد» تبدیل شد. علمای یهود که متوجه شدند این پیشگوییها به نفع اسلام است، کتاب را پنهان کردند.
نکات مهم و انتقادات:
باید توجه داشت که:- تفاسیر ارائهشده از کتاب ارمیا، «تفسیرهای تطبیقی» (Typological Interpretation) هستند و در متن اصلی کتاب مقدس اشاره مستقیمی به اسلام یا امام حسین (ع) نشده است.
- درباره کتاب «نبوئت هیلد» تردیدهای جدی وجود دارد. بسیاری از محققان آن را متنی مشکوک و احتمالاً تألیفی متأخر میدانند که تنها توسط یک یهودیِ مسلمانشده روایت شده و نسخه خطی معتبر و کاملی از آن برای محققان غربی یا یهودی شناختهشده نیست.
- در سنت یهود، عاشورا (دهم ماه تیشری) به عنوان «روز کفاره» (Yom Kippur) شناخته میشود و هیچ منبع معتبر یهودی آن را به واقعه کربلا مرتبط نمیداند.
